Werken in het vrije bedrijf
Mensen met een ziekte of handicap hebben vaak wat extra's nodig om aan het werk te komen of te blijven. Soms is een aanpassing van uw bureau voldoende, in andere situaties kan een werkgever over de streep getrokken worden door financiële tegemoetkomingen. En er zijn ook mensen die alleen in de beschermde werkomgeving van een Wsw-bedrijf kunnen werken. Hieronder een overzicht van de regelingen die er voor mensen met een ziekte of handicap zijn.
Mensen met een beperking zelf kunnen aanspraak maken op een aantal voorzieningen. U kunt bijvoorbeeld een taxikostenvergoeding krijgen om naar uw werk te gaan, en soms een aanvulling op uw loon.
Mensen met een beperking die voor zichzelf willen beginnen, kunnen een starterskrediet krijgen, en soms een aanvulling op hun inkomen. U moet dan wel aan bepaalde voorwaarden voldoen.
Voor werkgevers zijn er financiële voordelen als zij mensen met een beperking aannemen of in dienst houden. Zij kunnen bijvoorbeeld korting krijgen op de WW- en WAO/WIA-premie en krijgen de eerste vijf jaar een vergoeding uit de Ziektewet als de werknemer ziek wordt. Voor grote aanpassingen op het werk is een (extra) vergoeding mogelijk.
Voor mensen met een beperking die (nog) niet een gewone baan aankunnen, biedt de Wet sociale werkvoorzieningen (Wsw) mogelijkheden om in een rustigere of beschermde werkomgeving te werken.
Voorzieningen reintegratie
Een handicap of langdurige ziekte hoeft geen belemmering te zijn om te werken of werk te vinden. Toch heeft ruim de helft van de mensen met een aandoening problemen bij het werken of het vinden van werk. Er zijn allerlei regelingen die mensen met een beperking moeten helpen om te blijven werken of weer aan het werk te gaan. Tot 2006 waren deze regelingen ondergebracht in de Wet rea; deze wet is echter met ingang van 1 januari 2006 ingetrokken. De re-integratie-instrumenten uit de Wet rea zijn ondergebracht bij andere wetten: de WIA, de WAO, de Wajong en de Ziektewet.
Om voor de voorzieningen in aanmerking te kunnen komen, moet u wel aangewezen zijn als 'persoon met een structurele functionele beperking'. Sommige voorzieningen zijn voor uzelf bedoeld, zoals een aangepaste bureaustoel of vervoer van en naar uw werk. Andere zijn op werkgevers gericht, zoals een premiekorting voor werkgevers die iemand met een functiebeperking in dienst nemen of houden. En sommige regelingen bieden voordelen aan u én uw werkgever, zoals de mogelijkheid om met uw uitkering op proef te gaan werken.
Ook op de website van het UWV vindt u informatie over reintegratievoorzieningen voor mensen met een beperking of chronische ziekte.
Mensen met een ziekte of handicap kunnen soms alleen werken of een opleiding volgen als er bepaalde voorzieningen worden getroffen. Ontvangt u een WIA-, WAO-, Waz-, Wajong- of ZW-uitkering van het UWV, of hebt u een structurele functionele beperking, dan kunt u de volgende voorzieningen bij het UWV aanvragen:
* vervoersvoorzieningen voor het bereiken van de opleiding of uw werkplek (bijvoorbeeld een taxikostenvergoeding of een bruikleenauto plus kilometervergoeding). Maar als uw bruto gezinsinkomen per jaar hoger is dan € 31.500 (bedrag voor 2007) dan wordt een auto voor u als normaal ('algemeen gebruikelijk') gezien. U kunt dan geen vergoeding voor taxikosten of een bruikleenauto krijgen. Aanpassingen aan uw eigen auto kunnen wel worden vergoed;
* intermediaire activiteiten voor mensen met een visuele, auditieve of motorische handicap, zoals een doventolk of een voorleeshulp;
* een 'jobcoach' die u ondersteunt en begeleidt bij het werken;
* aanpassingen aan uw werk- of opleidingsplek, zoals een aangepaste bureaustoel of een brailleleesregel bij de computer.
Deze 'arbeidsplaatsvoorzieningen' worden aan u zelf verstrekt als u ze bij verandering van baan of opleiding mee kunt nemen. Ze worden daarom ook wel 'meeneembare voorzieningen' genoemd. Voor aanpassingen aan uw werkplek of werkomgeving die u niet mee kunt nemen (bijvoorbeeld een rolstoelingang of gehandicaptentoilet) moet uw werkgever zorgen. Hij kan daar soms een vergoeding voor krijgen.
Blijven de kosten van alle voorzieningen bij elkaar in een kalenderjaar onder een bepaald bedrag (€ 112 vanaf juli 2007), dan worden ze niet vergoed.
Deze voorzieningen staan open voor iedereen met een structurele functie beperking die in loondienst werkt of gaat werken. Mensen die via de Wsw werken hebben er geen recht op.
Zelfstandigen moeten de voorzieningen meestal zelf betalen. Hierop is één uitzondering: mensen met een ZW-, WGA-, WAO-, Waz- of Wajonguitkering die als zelfstandige aan de slag gaan, kunnen een aanpassing op de werkplek, vervoersvoorziening of intermediaire hulp (zoals een doventolk) vergoed krijgen, zolang ze nog een uitkering hebben.
